ละเมิดอำนาจศาล คืออะไร ทนายป้ายแดง/ป้ายดำ ต้องศึกษาไว้เพื่ออิสรภาพของตนเองนะคะ

“ละเมิดอำนาจศาล” กลับมาฮอทฮิตกันอีกครั้งในแวดวงทนาย เรามาดูข้อกฎหมาย และตัวอย่างคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้องกัน เพราะการขาดสติวู่วามในการกระทำการใด ๆ ย่อมนำมาซึ่งความเสียหายอย่างใหญ่หลวง บางครั้งอาจจะหมายถึงอิสรภาพกันเลยทีเดียว ถ้าประชาชนธรรมดาอาจจะอ้างว่าไม่รู้กฎหมายหมายได้ แต่ถ้าเป็นนักกฎหมายแล้ว จะอ้างว่าอะไรดี ??? เพื่อให้ศาลลงโทษสถานเบา??? เรามาดูกันค่ะว่า “ละเมิดอำนาจศาล” คืออะไร

ความผิดฐาน “ละเมิดอำนาจศาล” เป็นความผิดต่อศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณาและรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาล เมื่อบุคคลใดกระทำการอันเป็นการละเมิดอำนาจศาลและข้อเท็จจริงปรากฏต่อศาลไม่ว่าทางใด ศาลย่อมมีอำนาจค้นหาความจริงและลงโทษบุคคลนั้นได้ ซึ่งเป็นอำนาจของศาลโดยเฉพาะ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14822/2551) แม้ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลจะมีโทษทางอาญา แต่ก็มิใช่คดีอาญาซึ่งคู่ความหรือบุคคลอื่นใดสามารถยื่นฟ้องผู้กระทำเพื่อให้ศาลลงโทษได้

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 31

ผู้ใดกระทำการอย่างใด ๆ ดังกล่าวต่อไปนี้ ให้ถือว่ากระทำความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล
(1) ขัดขืนไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของศาลตามมาตราก่อนอันว่าด้วยการรักษาความเรียบร้อย หรือประพฤติตนไม่เรียบร้อยในบริเวณศาล
(2) เมื่อได้มีคำร้องและได้รับอนุญาตจากศาลให้ยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลตามมาตรา 156/1 แล้ว ปรากฏว่าได้แสดงข้อเท็จจริงหรือเสนอพยานหลักฐานอันเป็นเท็จต่อศาลในการไต่สวนคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล
(3) เมื่อรู้ว่าจะมีการส่งคำคู่ความหรือส่งเอกสารอื่น ๆ ถึงตน แล้วจงใจไปเสียให้พ้นหรือหาทางหลีกเลี่ยงที่จะไม่รับคำคู่ความหรือเอกสารนั้นโดยสถานอื่น
(4) ตรวจเอกสารทั้งหมดหรือฉบับใดฉบับหนึ่งซึ่งอยู่ในสำนวนความหรือคัดเอาสำเนาเอกสารเหล่านั้นไปโดยฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติมาตรา 54
(5) ขัดขืนไม่มาศาล เมื่อศาลได้มีคำสั่งตามมาตรา 19 หรือเมื่อมีหมายเรียกลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นตามมาตรา 277

ข้อสังเกต

  1. ถึงแม้เรื่อง “ละเมิดอำนาจศาล” จะบัญญัติไว้ใน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แต่ก็มีโทษทางอาญาค่ะ ท่านใดทราบที่มีของการบัญญัติความผิดในเรื่องนี้ไว้ใน วิ.แพ่ง แทนที่จะเป็น วิ.อาญา ช่วยบอกพี่ตุ๊กตาทีนะคะ
  2. ผู้เสียหายในความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล คือ “ศาล”
  3. ราษฎรไม่มีสิทธิยื่นฟ้องผู้กระทำผิดให้เพื่อให้ศาลลงโทษได้

คำพิพากษาฎีกาที่ 14822/2551

ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลนั้น เป็นความผิดต่อศาล และการลงโทษฐานละเมิดอำนาจศาลย่อมเป็นอำนาจของศาลโดยเฉพาะ เมื่อศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางได้พิจารณาข้อเท็จจริงต่างๆ ทั้งหมดที่ปรากฏต่อศาลแล้ว เห็นว่าพยานหลักฐานของผู้ร้องฟังไม่ได้ว่ามีการละเมิดอำนาจศาลเกิดขึ้นอย่างใด จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้องเสีย ดังนั้น ผู้ร้องย่อมมิใช่ผู้เสียหายอันจะมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวได้

กรณีเนื่องจากศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความ ให้จำเลยชำระหนี้แก่โจทก์ตามสัญญาประนีประนอมยอมความ ต่อมาผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นผู้ถือหุ้นเสียงข้างน้อยในบริษัทจำเลย โจทก์กับจำเลยปกปิดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างโจทก์กับจำเลย และฐานะกรรมการของกรรมการผู้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความในนามของบริษัทจำเลย ซึ่งมีฐานะเป็นตัวแทนของโจทก์ในการบริหารงานของบริษัทจำเลย อันถือว่ามีผลประโยชน์ขัดกับบริษัทจำเลย อันเป็นการหลอกลวงศาลให้หลงเชื่อถึงอำนาจในการทำการแทนบริษัทจำเลย เป็นการละเมิดอำนาจศาล ขอให้ศาลกำหนดโทษแก่ผู้ที่กระทำความผิด และเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่เกิดจากการหลอกลวงศาล

ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางไต่สวนแล้ว มีคำสั่งยกคำร้อง
ผู้ร้องอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา

ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า

ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลนั้น เป็นความผิดต่อศาล และการลงโทษฐานละเมิดอำนาจศาลย่อมเป็นอำนาจของศาลโดยเฉพาะ ในกรณีนี้ผู้ร้องยื่นคำร้องต่อศาลอ้างว่าโจทก์กับจำเลยร้องขอให้ศาลพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์กับจำเลย โดยโจทก์กับจำเลยปกปิดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างโจทก์กับจำเลย และฐานะกรรมการของกรรมการผู้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความในนามของบริษัทจำเลย อันเป็นการหลอกลวงศาลให้หลงเชื่อถึงอำนาจในการทำการแทนบริษัทจำเลย เป็นการละเมิดอำนาจศาล เมื่อศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางได้พิจารณาข้อเท็จจริงต่าง ๆ ทั้งหมดที่ปรากฏต่อศาลแล้ว เห็นว่า พยานหลักฐานของผู้ร้องฟังไม่ได้ว่ามีการละเมิดอำนาจศาลเกิดขึ้น จึงให้ยกคำร้องของผู้ร้องเสีย ดังนี้ ผู้ร้องย่อมมิใช่ผู้เสียหายอันจะมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งของศาลดังกล่าวได้ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้ร้อง

อนึ่ง กระบวนพิจารณาคดีละเมิดอำนาจศาลภายหลังจากผู้ร้องยื่นคำร้องแล้ว เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาของศาลเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการละเมิดอำนาจศาลโดยเฉพาะ แม้คดีละเมิดอำนาจศาลจะมีบทบัญญัติอยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แต่เป็นคดีที่มีโทษทางอาญา เมื่อศาลมีคำสั่งอย่างใดแล้ว ผู้อุทธรณ์คัดค้านคำสั่งดังกล่าวไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลอีก ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางเรียกเก็บค่าธรรมเนียมศาลชั้นอุทธรณ์ของผู้ร้องมาจึงไม่ชอบ ต้องคืนแก่ผู้ร้อง

พิพากษายกอุทธรณ์ของผู้ร้อง ให้คืนค่าธรรมเนียมศาลในชั้นนี้แก่ผู้ร้อง
ค่าทนายความให้เป็นพับ.

(อร่าม เสนามนตรี – พลรัตน์ ประทุมทาน – พรเพชร วิชิตชลชัย)
ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง – นายสิทธิพงศ์ ตัญญพงศ์ปรัชญ์

Leave a Comment